Sprawne refowanie żagli to jedna z najważniejszych żeglarskich umiejętności. Odpowiednie dobieranie powierzchni ożaglowania dobrze świadczy o sterniku. Prawidłowo zarefowane żagle zapewniają sprawną i bezpieczniejszą żeglugę przy silniejszych wiatrach.
Dlaczego warto się refować?
Powodów, by refować żagle, jest przynajmniej kilka. W tym miejscu wskażemy trzy najważniejsze:
- Większa powierzchnia żagla nie gwarantuje większej prędkości! Efektywne żeglowanie kończy się przy przechyle około 20 stopni – większy przechył powoduje nasilony opór hydrodynamiczny kadłuba w wodzie.
- Reedukacja nadmiaru żagli zmniejsz opór hydrodynamiczny na płetwie sterowej – jest to szczególnie odczuwalne i pomocne przy sterowaniu rumplem.
- Przede wszystkim dobrze zrefowane żagle zapewniają bezpieczniejszą żeglugę.
Kiedy refować żagle?
Żeglarskie powiedzenie „kiedy po raz pierwszy pomyślisz o zarefowaniu się, znaczy ze jest już za późno” ma w sobie sporo prawdy. Czy w porcie czy na wodzie – lepiej zawsze refować się wcześniej niż później. Zawsze można się rozrefować i postawić pełne żagle, kiedy na wodzie okaże się, że warunki są lepsze niż się spodziewaliśmy.
- Najlepiej jeszcze przed wypłynięciem z portu – jest to najlepsza, lecz niestety mało popularna praktyka.
- Jeśli znajdujemy się już na wodzie, warto całkowicie zrzucić żagle i płynąć na silniku – wówczas refowanie jest najbezpieczniejsze.
- Jeśli koniecznie chcemy (lub co gorsza musimy) zarefować grota na wodzie bez wspomagania się silnikiem – najlepiej płynąc bejdewindem na samym foku. Przy żegludze baksztagiem lub fordewindem zdecydowanie trudniej jest zarefować grota, ponieważ bom jest daleko za burtą, a tkanina mocno napiera na likszparę w maszcie.
Refowanie grota krok po kroku
Rys. Barbara Zaczek
- Opuszczamy grota do wysokości refbanty.
- Należy naciągnąć materiał w poziomie w przedniej części żagla i zawiązać hals (halslinkę, refhals) dookoła masztu.
- Dodatkowo zawiązać hals dookoła bomu. Takie mocowanie nazywane jest niekiedy cunningham. To bardzo istotne, bo ta lina musi utrzymać żagiel w dwóch płaszczyznach.
- Wiążemy fefszkentlę przy noku bomu.
- Po zawiązaniu refszkentli wiążemy refbenclę dookoła bomu.
- Dopiero na koniec wiążemy reflinki, aby utrzymać luźny materiał przy bomie.
Refowanie – praktyczne wskazówki
- Warto zawiązać cunningham (hlas pod bomem) oraz refbencklę (refszkentlę pod bomem). To krok często pomijany w praktyce. Jest to błąd, ponieważ sam refhals i refszentla naciągają żagiel przede wszystkim w poziomie. Dla jego optymalnej pracy potrzebne jest też naciągnięcie zarefowanego żagla w pionie.
- Reflinki należy wiązać luźno, aby nie powodowały załamań materiału na postawionym żaglu.
- Żagle refujcie od tyłu – najpierw grot, potem fok.
- Żagle należy refować proporcjonalnie (jeśli refujemy grota, refujemy też foka).